Handgrepen van de keuken vervangen: stap voor stap

Nieuwe handgrepen zijn een van de snelste manieren om een keuken te vernieuwen, en je hebt er geen vakman voor nodig. Een schroevendraaier, een meetlint en een middag tijd zijn voor de meeste keukens genoeg. Toch gaat er bij het vervangen van handgrepen op een paar punten iets mis: de gaten komen niet overeen, de schroeven zijn te kort of de grepen hangen scheef. In deze gids loop je de klus stap voor stap door, van voorbereiding tot controle, en lees je wat je doet als de nieuwe greep niet op de oude gaten past.

Voor je begint: drie dingen die je moet weten

Een goede voorbereiding bespaart je later meer tijd dan de klus zelf kost. Controleer eerst deze drie punten.

1. De boorafstand van je huidige grepen. Dat is de afstand van het midden van het ene schroefgat tot het midden van het andere, in millimeters. Hoe je dat meet, staat in de gids over boorafstand.
2. Het aantal. Tel alle deurtjes en lades. Reken er een of twee extra bij voor reserve of voor een kastje dat je vergeten bent.
3. De dikte van je fronten. De schroef moet lang genoeg zijn. Meet de dikte met een schuifmaat of liniaal.

Weet je al welke stijl je wilt? Lees dan eerst de gids over stijlen of de gids over handgrepen kiezen. Dan koop je maar één keer.

Wat heb je nodig?

Voor de meeste keukens heb je maar een paar dingen nodig. Alles hieronder heb je waarschijnlijk al in huis.

• Een schroevendraaier die past op de schroeven (kruiskop of sleufkop). Een accuschroevendraaier gaat sneller, maar zet hem op een lage stand of draai de laatste slag met de hand.
• Een meetlint of schuifmaat en een potlood.
• Schilderstape, om af te tekenen en je front te beschermen.
• Een zachte doek en wat mild zeepwater, om het front schoon te maken.
• Alleen als je nieuwe gaten nodig hebt: een boor, een boormal of een stukje karton, en eventueel houtvuller.

Controleer ook of de schroeven bij de nieuwe greep zitten. Dat verschilt per product. Staat het niet in de productbeschrijving, vraag het dan voordat je bestelt.

Stappenplan: oude grepen eraf, nieuwe erop

Heeft de nieuwe greep dezelfde boorafstand als de oude, dan is de klus zo gedaan. Werk per kastje of per lade en niet alles tegelijk. Zo kun je altijd terugkijken hoe het zat.

1. Haal de oude greep eraf. Houd hem vast aan de voorkant, terwijl je de schroeven van achteren losdraait. Zo valt hij niet op je front.
2. Maak het front schoon. Onder een oude greep zit vaak vet en stof. Veeg het af met een licht vochtige doek en laat het drogen.
3. Controleer de gaten. Zijn ze uitgesleten of uitgescheurd? Dan houdt een schroef er niet goed. Een tandenstoker met een beetje houtlijm in het gat, laten drogen en nog eens inschroeven, helpt bij kleine schade.
4. Houd de nieuwe greep ertegen. Past de boorafstand, dan zie je dat meteen. Zo niet, ga dan naar het stuk over nieuwe gaten verderop.
5. Draai de schroeven van achteren in. Laat de greep strak tegen het front komen, maar draai niet te hard aan.
6. Controleer de stand. Een greep die licht scheef staat, corrigeer je nu nog gemakkelijk.
7. Test. Open en sluit de deur of lade een paar keer. Zit alles vast, dan ga je door.

Tip: begin met een kastje dat weinig opvalt, bijvoorbeeld onderin. Dan zie je of schroeflengte en maat kloppen voordat je de hele keuken doet.

De juiste schroef: lengte en doorsnede

Bij een greep met twee gaten komt de schroef van de binnenkant van het front door het gat de greep in. Een goede lengte is ongeveer de dikte van het front plus 8 tot 10 mm. Is de schroef te kort, dan pakt hij maar een paar draden en komt de greep los. Is hij veel te lang, dan zie je hem aan de voorkant van het front uitsteken of loopt hij vast.

Dikte front	Schroeflengte (richtlijn)
16 mm	24 tot 26 mm
18 mm	26 tot 28 mm
22 mm	30 tot 32 mm
Front met extra paneel erachter	Meet de totale dikte en tel er 8 tot 10 mm bij

De tabel bevat rekenvoorbeelden met cijfers die we zelf hebben gekozen, geen vaste regel. Meet altijd je eigen front. Veel grepen worden met schroeven geleverd, maar niet altijd in de juiste lengte. Staat er geen lengte bij, vraag het dan voordat je bestelt, of koop los een setje schroeven met dezelfde doorsnede. De schroefdraad moet wel passen op de greep, dus neem de oude of nieuwe greep mee als je ze losjes gaat kopen.

De boorafstand past niet: wat doe je dan?

Dit is de vraag die het vaakst voorkomt. Je nieuwe greep heeft een andere boorafstand dan de oude. Er zijn drie oplossingen, van makkelijk naar moeilijk.

1. Kies een greep met dezelfde boorafstand

Dit is de simpelste route. Veel modellen bestaan in meerdere maten. De T-greep van roestvrij staal is er in negen hartafstanden van 64 tot 320 mm. Bij de zwarte vierkante kastgreep kies je uit vijf maatgroepen van 50 tot 172 mm; bij die laatste is een maatgroep een bereik, dus controleer de exacte afstand op de productpagina. De totale lengte van de greep kun je vrij kiezen, zolang de boorafstand klopt.

2. Boor nieuwe gaten en verberg de oude

Kies je een andere maat, dan boor je nieuwe gaten. De oude gaten vul je met houtvuller en schilder je bij, of je dekt ze af met een bredere greepplaat. Het werkt het best als de nieuwe greep breder is dan de oude, zodat de oude gaten achter de greep verdwijnen.

3. Stap over op een knop

Een knop heeft maar één gat. Je gebruikt dan één van de oude gaten en vult het andere. Dat lukt het best als je een brede achterplaat hebt, of als je het vulwerk netjes afwerkt en overschildert. Zoek je knoppen, kijk dan bij de kastknoppen. Een set zoals de 25 ronde kastknoppen van zinklegering is handig als je een hele keuken in één keer wilt doen.

Nieuwe gaten boren zonder fouten

Boren is geen moeilijke klus, maar je kunt het front niet terugdraaien. Neem de tijd en test eerst.

1. Maak een mal. Teken op een stuk stevig karton de twee gaten met de boorafstand van je nieuwe greep. Prik of boor ze door en markeer de bovenrand en de zijkant. Met één mal komen alle grepen op dezelfde plek.
2. Kies de plek. Houd de greep tegen het front en kijk hoe hij hangt. Zet hem op elk front op dezelfde afstand van de rand.
3. Plak het front af. Een laagje schilderstape voorkomt dat de lak of folie afsplintert.
4. Teken af. Zet met een potlood of priem een puntje op de plek van elk gat.
5. Boor voor. Gebruik een scherpe boor van ongeveer 4 tot 5 mm, afhankelijk van de schroef die bij de greep hoort. Controleer dat altijd op de verpakking of productpagina.
6. Boor niet door op volle snelheid. Zet aan de achterkant een stuk afvalhout, zodat de rand heel blijft.
7. Test. Houd de greep ertegen en draai een schroef erin. Past alles, dan doe je de rest.

Lees voor het meten van de plek en de boorafstand ook de gids over boorafstand. Boor een eerste gat liever eerst in een restant plaat of aan de binnenkant van een lade, zodat je zeker weet dat de boor en de schroef bij elkaar passen.

Op welke hoogte en plek zet je de greep?

Er is geen wettelijke regel, wel een paar richtlijnen die in veel keukens werken. Bij twijfel geldt: kijk hoe de oude grepen zaten en houd dat aan.

• Lades: in het midden van het front, of net boven het midden. Op een brede lade kun je twee knoppen of één lange greep nemen.
• Onderkasten: de greep zit meestal bovenaan, op de hoek of aan de kant tegenover de scharnieren.
• Bovenkastjes: onderaan, aan de kant tegenover de scharnieren, zodat je er makkelijk bij kunt.
• Hoge kasten: ongeveer op heup- tot ellebooghoogte, zodat iedereen hem pakt zonder te bukken of te reiken.

Verticale grepen op een deur zet je met de bovenkant of onderkant op een vaste afstand van de rand. Teken alle posities eerst af met potlood en tape, ga een paar stappen achteruit en kijk of het klopt, en boor dan pas.

Hoeveel moet je bestellen?

Een fout in het aantal is vervelend, zeker als de partij later iets anders uitvalt. Tel dus nauwkeurig.

• Een deurtje heeft één knop of één greep, een lade ook. Een lade met twee knoppen telt dus voor twee.
• Controleer op de productpagina of je een los exemplaar koopt of een set. De geborstelde rvs-kastgrepen in boogvorm komen als set van 12, de T-greep is er per stuk en voor een deel van de maten ook als set van 3.
• Bestel liever meteen één of twee extra, zodat je altijd dezelfde partij en tint hebt.
• Heb je meerdere maten nodig, bijvoorbeeld 128 mm op de deurtjes en 192 mm op de lades? Bestel dan van elke maat het juiste aantal.

Houd er ook rekening mee dat je 14 dagen bedenktijd hebt, maar dat een gemonteerde greep lastiger terug te sturen is. Houd de greep dus eerst tegen het front en monteer pas als je zeker bent.

Hoeveel tijd kost de klus?

Het hangt af van het aantal fronten en van wat je moet doen. Als richtlijn: een paar minuten per greep als de boorafstand klopt, en aanzienlijk meer als je gaten moet boren, vullen en bijschilderen. Reken voor een gemiddelde keuken met dezelfde boorafstand op een middag. Moet je nieuwe gaten boren, plan dan een dag en laat de houtvuller goed drogen voordat je schildert.

Veelvoorkomende problemen en oplossingen

• De schroef draait door. Het gat is uitgesleten. Vul het met houtlijm en een tandenstoker, of gebruik een iets dikkere schroef.
• De greep wiebelt. De schroef is te kort of niet strak genoeg. Controleer de lengte, en leg eventueel een klein ringetje achter het front.
• De greep staat scheef. Draai beide schroeven een stukje los, verplaats de greep en draai ze weer vast.
• Het front splintert. Plak voor het boren af met schilderstape en boor niet te snel.
• De schroef steekt uit. Hij is te lang. Gebruik een kortere of leg een extra ringetje onder de kop.
• De greep sluit niet vrij. Controleer of hij niet tegen een naastliggende deur of lade slaat voordat je de rest monteert.

Veelgemaakte fouten bij het vervangen

• De lengte meten in plaats van de boorafstand. Dan komen de schroeven niet op de gaten uit.
• Alle grepen tegelijk verwijderen. Dan weet je niet meer hoe het zat en kan het front vol afdrukken zitten. Doe het per kastje.
• Zonder mal boren. De grepen komen dan op verschillende hoogtes en dat zie je meteen.
• Te hard aandraaien. Zeker bij een front van dun MDF of bij hout en keramiek.
• Het materiaal vergeten. Een zware, massieve greep op een dun front vraagt om een stevige bevestiging. Lees ook de gids over materialen.

Zo pak je het aan: ons advies

Meet eerst de boorafstand, tel dan alle deurtjes en lades en kies een greep met dezelfde maat. Dan hoef je niet te boren en is de klus zo gedaan. Past dezelfde afstand niet, ga dan voor een knop of boor nieuwe gaten met een mal.

• Voor de keuken: keukenhandgrepen, bijvoorbeeld een T-greep of een aluminium greep zoals de kastgreep in zwart of zandgoud in boorafstanden van 96 tot 192 mm.
• Voor losse kasten en lades: handgrepen voor kasten en lades.
• Voor kleine kastjes en lades: kastknoppen, zoals de set van 10 houten knoppen.

Begin met één kastje, kijk of alles klopt en werk dan de rest af. Zo wordt het vervangen een kleine klus met een groot effect.